Çocukluğumda İstanbul esnafları ve seyyar satıcıları

Küçüklüğümde bizim muhitte Rum esnaflar çoktu. Türk esnaflar da vardı tabi. Bizim eve en yakın bakkal, Sotiri adlı yaşlı bir Rumdu.

Bazen eşi de dükkanda bulunurdu. Mahallenin hanımları onunla tanış olmuşlardı. Bakkalda rastlaştıkça sohbet ederlerdi. Ben beş-altı yaşlarımdayken, amcamın oğluyla bir şey keşfetmiştik. Kola alırken ‘‘püsküyütlü gazoz’’ dersek, Sotiri bakkal kolanın yanında birkaç bisküvi verir, onların parasını almazdı. O zamanlar bisküvi büyük kutular içinde kilo hesabıyla açık satılırdı.

Bir de Rum kasap vardı. Adını hatırlamıyorum. Annem ona Müsü diye hitap ederdi. Annemle ne zaman o kasap dükkanına gitsek, benim çişim gelirdi:)) O zamanlar 4 yaşlarındaydım, tabi aklım ermeyecek yaştaydım.. Kasap bir yerden bir teneke kutu çıkarır, yere koyar, ben işimi bitirdikten sonra o tenekeyi ortadan kaldırırdı.

Limoncu amca: Yaşlı bir Ermeni idi. Sırtında bir çuval, sokak sokak dolaşır limon satardı. O zaman piyasada hiçbir yerde onun sattığı limonlardan göremezdim. Gayet büyük limonları nereden buluyorsa sadece o tür limonlardan satardı. Annem ondan limon alırken yaşlı adam ayakta durmazdı, alışveriş müddetince yerde otururdu.

Yoğurtçu Mehmet amca: Bu da seyyar yoğurtçumuzdu. Yoğurdun yanında yumurta da satardı. Annem ondan yumurta alacak olsa, beyazlarından al diye bağırıp dururdum. Mevsimine göre balık sattığı da olurdu.

Ama esas seyyar balıkçımız başkaydı. O sadece balık satardı. Mahallenin kedileri onu sesinden tanırlardı.. Balıkların kokusundan önce balıkçının sesini uzaktan alırlar ve doğru o yöne koşarlardı.

Zerzevatçılar birkaç taneydi. Zaman zaman el arabalarıyla sokak sokak dolaşırlardı.

Taksitçi Emin amca: Bu şahıs seyyar manifaturacıydı diyebilirim. Onun da zarzavatçılarınki gibi elle ittiği bir satış arabası vardı. Her türlü kolay taşınabilir dikiş araç gereçleri, kumaşlar, hırka, bulüz, ufak tefek kül tablası, vazo gibi şeyleri arabasına sığdığı kadar yükler ve çevrede dolaşırdı. Ev kadınları ondan genellikle taksitli alışveriş yaparlardı. Emin amcanın bir taksit defteri vardı. Haftada en az bir defa bizim sokağa uğrar hem bir şeyler satar hem de taksitleri toplardı. Emin amcanın bu taksitli satış yöntemi ev hanımlarına alışveriş yapmayı cazip hale getiriyordu.

Çingene bohçacı kadınlar: Bunlar sokaklarda dolaşarak çarşaf, kumaş, çamaşır vesaire satarlardı. Sattıkları şeyleri koca bir bohça içinde taşıdıkları için kendilerine bohçacı denirdi.

Sütçümüz: Süt güğümlerini elleriyle taşırdı. Yarım litrelik ve bir litrelik iki adet ölçü kabını yanından eksik etmezdi. Sakalı ve takkesi olduğundan annem ona hacı diye hitap ederdi. Maddi durumumuz iyi olmadığı için sütçümüzden veresiye süt alırdık.

Zeytinyağcı: Bu kişi genç bir adamdı. Zeytinyağı güğümlerini taşıyan bir eşeği vardı. Eşekle dolaşırdı. Bunun da sütçününki gibi ölçekleri, ayrıca bir de saç hunisi vardı. Önce ölçeğe doldurduğu zeytinyağını sonra saç hunisiyle bizim şişeye aktarırken zeytin yağının yavaş yavaş şişeye doluşunu, hava kabarcıklarının şişedeki yağ içinde nasıl hareket ettiğini gözlemlemek bana ilignç gelirdi. Çocukluk işte.

Daha yazacak çok şey var. Anlatmakla bitmez. Biraz yazmıştım baktım olacak gibi değil, bu işin sonu yok gibi!! İyisi mi burada kesmeli.