Kaktüsün yeri dar geliyor, nasıl başardıysa saksısını kırdı ki kökleri biraz rahat etsin. Ben hala onu daha geniş bir saksıya aktaramadım.

Birkaç hafta önce aldığım küpe çiçeğimin balkona adaptasyon sürecindeki olumlu gelişmeler ise sevindirici tek güzellik oldu hayatımda.

Blog tasarımlarıyla uğraşamıyorum son günlerde. Yani hep aynı hep aynı, sıkıntı vermeye başladı.

Karşı damdaki canavarların iki yavrusu var. Yeni fark ettim. Daha doğrusu onlar kendilerini yeni fark ettirdi. Renkleri henüz beyaz değil. Bu sıcaklarda, cayır cayır yanan kızgın kiremitler üzerinde rahat rahat yürüyen o denize göre dizayn edilmiş perdeli ayaklar nasıl yanmıyor? Bu minyatür canavarlar nasıl hayatta kalabiliyor? Annelerinin getirdiği yiyecekleri kiremitler üzerinde gagalayıp duruyorlar. Anababaları çevreye tehditler savuruyor. Sanki düşmanları var. Sizin gibi canavarlara bu damlarda kim sataşabilir ki? Sizden başka kral var mı? Sıcaklar bir yandan, sabaha kadar martı haykırışları bir yandan, bir de havanın nemli olması.. sauna gibi ortalık. Martılar ise bardağı taşıran son damla. Sivrisinek yok ama! İlaçlama yapılıyor. Bir de şu martılar için ilaçlama yapsalar da kurtulsak:)) Martısız bir Şişli istiyoruz. Sayın Mustafa Sarıgül'e duyurulur! Şimdi bu adam bunu da ciddiye alırsa hiç şaşırmam:)) Ama hele bir ciddiye alsın, o zaman seçimlerde ailecek oylarımızı cepte bilsin:))) Yanlış mı yaptım acaba? Ya bizim oyları garantilemek için beyaz kuşlarımızı itlaf ederlerse:(( Yok Sarıgül efendi, biz şikayetçi değiliz! Şaka bunlar şaka! Dokunmayın martılarımıza!

Bu yazı, benim gibi hayatta çok şeyden geri kalmış ve mahrum olmuş insanlar için yazılmıştır.

Olması imkânsız ama farz edin ki bir adam hayatı boyunca, senin yaşına kadar tek başına bir yerde yaşamış. Tarzan hikâyesinde olduğu gibi.

Bu adam, bulunduğu yerde televizyon ve kitaplar sayesinde insanların dilini öğrenmiş.

Televizyon programlarında kendisi gibi olan insanlar görmüş.

Ama onlar yalnız değil. Toplum halinde yaşıyorlar. Filmlerden insanlar hakkında değişik şeyler öğrenmiş. Sevgi, aşk, kin, nefret, vahşet, hırsızlık, vesaire.

Çeşitli programlardan hakkımızda ne var ne yok bilgi edinmiş. Aile, devlet, savaş, sanat, okul, eğitim, ne varsa işte.

Sonra, senin yaşına geldiği zaman, istemiş ki insan toplumunun içinde yaşasın artık.

İnsanlara ulaşmış. Herkes gibi tıraş olmuş, elbiseler giyinmiş. İsteği üzere onu haber konusu yapmamışlar. Artık her şeyiyle sıradan bir insan gibi yaşayabilir.

Kendinizi onun yerine koyun.

İlk ne yapardınız, nereden nasıl başlardınız?

Aramızda bir fark var. Biz çok şeyimizi tüketmişiz. O ise farklı düşünüyor.

Onun yepyeni bir hayata başlama inancı var.

Bizde o inanç yok.

Diyelim ki bu adam:

Bir iş öğrenecek, bir geliri olsun diye gayret edecek. Büyük heyecan.

Yine büyük bir heyecanla bir dine girecek. Onun için bu da yepyeni bir şey.

Bir kadınla hayatını birleştirmek isteyecek. Belki asla bizim gibi seçicilik yapmayacak.

Caddelerde insan toplumunun bir bireyi hissiyle yürümek.

Her adımında ayakkabısını hissetmek.

Mağazaların renkli tabelalarına hayran hayran bakmak.

İnsanlarla konuşabilmek.

Kime ne dese anlıyorlar. Çok ilginç çok!

Adam gülüyor sevincinden.

Otobüse, metroya binmenin bambaşka hissi.

Dışarıda bir yerde çay içerken çevredeki insanları seyretmenin güzelliği.

Eline geçen paraları hayretle incelemek.

Sabunla şampuanla yıkanırken köpüklerle oynamak.

Her şey yeni. Yepyeni. Bambaşka.

Her şey heyecan veriyor.

Bu adam bizden ne kadar farklı değil mi?

Neden biz her şeyden yılmışız, heyecanımızı kaybetmişiz?

Neden biz geç kaldığımızı düşünürüz?

Değerli arkadaşlar, bazı sıkıntılardan dolayı hiç yazasım yok. Hiçbirinizin bloglarınıza da bakamıyorum. Sıkıntımı yazmak da içimden gelmiyor.. derken, içinde bulunduğum hal bana geçmişte karşılaştığım üzücü bir hadiseyi hatırlattı.

Bir örümceğin hayatının ikinci devresi..

İşte şimdi o örümcek kardeşimin hayatının ikinci devresindeki psikolojik halin aynısı bende var.

Anlatayım:

Çocukluğum bitmiş, gençliğimin ilk yıllarındaydım. Bahçemize mutfaktan çıkılıyordu. Bahçede, mutfak kapısının üst kısmında saçak altında büyük ve ilginç bir örümcek bayan yaşıyordu. Kurduğu ağa takılan böceklerle geçimini tedarik ederdi.

Medar-ı maişet ağını her gün yenilerdi. Ben bu örümceği çok severdim. Sinek öldürüp onun ağına atardım, o hemen sineği ağlarıyla sarıp sarmalar ya gerekeni yapar yani karnını doğurur ya da bir kenara depo ederdi.

Gayet hareketli ve canlıydı. Ağının güzelliğine diyecek yoktu. Her gün itina ile bozulan yerleri onarırdı. Tek kelimeyle bir sanat harikasıydı dokuduğu ağ.

Daha sonra hızla şişmanlamaya başladı. O zaman anladım ki bu örümcek dişi ve yakında yüzlerce yumurta yapacak.

Günün birinde bir köşede uygun bir yere bembeyaz ipeksi paketler içinde yumurtalarını bırakmış olduğunu gördüm. Karnı tamamen boşalmıştı. Ama kendisi saçağın altında hareketsiz duruyordu. Bir iki gün hiçbir hareket görmedim. İnce bir dalla dürttüm. Oturduğu yere yapışıktı. Hayvana zarar vermeden yapışıklıktan kurtarmaya çalıştım.

Çok zor olmuştu ama başarmıştım. Hem ölüm uykusundan da uyanmıştı böylece.

İşte bundan sonra örümceğin hayatının ikinci devresi başlıyor.

Ertesi gün gösterişsiz bir yeni ağ kurduğunu gördüm. Hiç eskisi gibi değildi. Ağına tutturduğum sinek cesetleriyle eskisi gibi ilgilenmiyordu. Her şeye karşı isteksizdi. Hareketleri çok yavaştı.

Günler geçti, ne kurduğu ağ eskisi gibiydi, ne de hareketleri..

Artık hayatının hiçbir amacı yoktu çünkü.

Onu yaşatan tek şey, açlık dürtüsünün hâlâ devam etmesiydi. Ama onu bile ciddiye almıyordu.

Ben ise onu uykusundan uyandırdığıma çok pişman olmuştum. Örümceği gördükçe vicdan azabı çekiyordum.

Şimdi ben de aynı durumdayım. Ecelimden başka bir beklentim yok bu hayattan.

Daha fazla yazacak gücüm yok.

Not: Bu bir veda yazısı değildir.

Salyangoz

Bazen kabuğuna çekilir uyur, bazen karnını doyurmak için yolculuklar yapardı. En çok yağmurlu günleri severdi. Keşke her gün yağmur yağsa derdi.

Kabuğundan ilk zamanlar memnundu. Bazen başını ve gözlerini mümkün olduğunca kabuğundan uzak tutarak kabuğunun renklerini seyrederdi. Yeni oluşan kısımlarının rengini merakla beklerdi.

Bundan çok memnundu ama zaman zaman kabuğunu beğenmediği olurdu. İçinde huzurla uyurken ise bu düşüncelerinden sıyrılır, sonra uzun bir süre hoşnutsuzluğunu unuturdu.

Bir gün anladı ki kabuğunun yeni oluşan kısımlarının rengini beklemenin bir anlamı yok. Çünkü şimdiye kadar farklı renkler oluşmamıştı.

Sonunda kabuğundan ayrılmaya karar verdi. Bir yandan kabuksuz nasıl yaşayabileceğini düşünüyordu. Buna da bir çözüm buldu. İstediği an kabuğuna girip uyuyabilirdi, tabi kabuğunu bir yerde unutup kaybetmezse veya çaldırmazsa. Nasıl olsa sümüklüböcekler kabuksuz yaşayabiliyorlardı.

(Resimdeki sümüklüböcektir)

Zamanla kabuğundan ayrılma fikri kendisini tamamen etki altına aldı. Onu tamamen terk etmeliydi. Uyumak için bile kullanmamalıydı. Sümüklüböcekler gibi sırtında yük olmadan yaşamak çok rahat olmalıydı. Hayal kuruyordu. Kabuğunu terk ederse hiçbir şey canını sıkmayacaktı artık. Söylediği bütün sözler zaten evrende söylenmiş sözler olacaktı. O halde söylemesine gerek bile yoktu. Ama yine de söyleyecekti, çünkü o sözlerin sahibi kendisi olmayacaktı. O sözleri söylemekten mutlu olacak, söyledikten sonra yine mutlu olacaktı. Emindi bundan. Kabuğunu terk etmedikçe sözler kendisine ait olacaktı. Bu onu sıkıyordu. Sözlerin sahibi kendisi olmamalıydı. Çünkü onları taşımak ona zor geliyordu.

Kabuğundan çıkmak için ne kadar gayret ettiyse de başaramadı. Kabuğuyla geçemeyeceği bir geçit aradı. Buldu. İçinden geçerken kendisini zorlayacak ve kabuğundan kurtulacaktı. Denedi. Kendisini zorladı. Çok canı yandı. Başaramadı. Kabuğuna mahkûmdu. Sözlerini taşımaya da. Bu gerçeği anlayınca önünde iki seçenek olduğunu düşündü: Ya söz söylemeyecek, ya da sözleriyle yaşamayı öğrenecekti.

-Bu salyangoz hikayesi blogcu kiremit tarafından yazılmıştır.-

Kısa bir açıklama

Dünkü yazımı birkaç gündür bekliyordunuz. Evvelki gün mizahi yolla bu yazımın ikiye bölündüğünden bahsetmiştim. İkiye bölündüğü doğru. İkinci ve son kısmı tesettür – 4 adı altında bugün çıkacaktı.

Ama dünkü yazımın yorumlarına olan düşüncelerimi belirtmem gerekiyor öncelikle. Bu ise yarına kaldı. Dolayısıyla, son kısım yarından sonraki gün, eğer herhangi bir değişiklik olmazsa, tesettür – 5 başlığı altında siz okuyucularıyla buluşacak.

Biraz medyatik terimler kullandıysam bunu şaka olsun diye yaptım. Kusuruma bakmayın. Bunu da ayrıca belirtmem gerekti. Çünkü şakalarım anlaşılmıyor.

Kiremitin bilgisayarında son durum:

Geçenlerde bilgisayar kendi kendine güncelleme yaptı. Sıradan güvenlik güncellemelerinden biridir sanıyordum. Sonradan gördüm ki internet Explorer 7 yüklemiş!

Bu biraz mozilla taklidi gibi görünse de aslında mozillayı çooook geride bırakmış. Benden tam puan aldılar. Artık mozillacılara kara kara düşünmek kalmıştır sanırım bu internet Explorer 7 karşısında!

Kiremit dün akşam ne yedi:

Annem kuru fasulye yemeği pişirmiş. Çok da leziz olmuş. Yanında kuru soğan iyi gidiyor. Rakı mı? Yok bizim evde böyle şeyler yaşanmaz. Ama sonrasında çay içtik.

Kurufasulye ve kuru soğan çok güzel gidiyor. Hele üstüne çay içmenin keyfine diyecek yok. Yemek sonrası sigara ise olmazsa olmaz bir şey.

Peki kardeşim sen rakı içmiyorsun iyi halt ediyorsun. Bu sigara ne? Rakıdan daha zararlı değil mi? O halde sigara daha fazla haram değil mi? Rakı içmem diye dindarlık taslarken sigara içmek ne demektir? Sigara içen birinin rakı içenleri eleştirmesi çelişkili bir şey değil mi?

Cevap: Bu konulara giremeyeceğim şimdi. Bilahare sigara üzerinde de gerekenler yapılacaktır. Çok fazla üstüme üstüme geliyorsunuz.

Kiremit dün nerelere gitti:

Ekmek ve sigara almak için öğleden sonra evden çıktı. Önce sigara almak için kaçak sigara satan Mardinli sigaracı çocuğa gitti. Bu çocuk üç insan. Mardin gibi bir yerde doğup büyümekle üç anadil sahibi olmuş. Türkçe, Kürtçe ve Arapça.. Bir dil bir insandır demişler ya, o hesap, bu çocuk üç insandır.  

Bizim buralarda çok fazla Iraklı göçmen bulunur. Bizim sigaracı, Iraklılarla gayet güzel Arapça konuşabiliyor. Ben eskiden Mardin Arapçasının diğer Arapçalardan çok farklı olduğunu sanırdım. O kadar da farklı değilmiş demek.

Neden mi kiremit kaçak sigara alıyor? Çünkü normal bir sigara 2,5 lira. Ama kaçak sigaralar yarı fiyatına.

Sigara aldıktan sonra yolda eski bir arkadaşına rastladı. Arkadaşı kiremite yol kenarı çaycısından çay ısmarladı. Bu arkadaş cinciliğe merak sarmış. Anlattıkları çok ilginçti. Kiremit ben de mi cinci olsam diye düşünmeye başlamıştır.

Daha sonra Kiremit eve dönerken 6 – 7 yıldır görmediği unutulmuş bir arkadaşına rastladı. Görmeyeli bu arkadaş üçe bölünmüş. Yani evlenmiş ve bir kızı bir oğlu olmuş. Oğlu 5 yaşında. Elinden tutmuş ayakkabı almaya götürüyordu. Kızı henüz 5 aylıkmış. Oğlu “hayır altı aylık” diye atıldı. Ayrıca bu arkadaş kendisine bir konfeksiyon atölyesi açmış, işçiler çalıştırıyormuş. Bir de arabası var. Çok genç yaşta dede olan babası arabada beklerken o oğlu ile ayakkabı almak için caddede dolaşıyordu.

Zaman çabuk geçiyor. Arkadaşı birkaç yıl görmedim adam ne hale gelmiş! Baba olmuş, patron olmuş. Çok da değişmiş ama! Ona dedim ki, seni sokakta görsem tanımazdım. Zaten sokakta rastlaştık. O beni tanıdı. Ben onu tanımak için birkaç saniye düşünmek zorunda kaldım. Ben hiç değişmemişim.

Dört - beş yıldır bir sokak kedisi bizim apartmanın bodrumunu ve merdivenlerini kendisi için bir inziva yeri etmiş durumda.

Yaz ve kış, bazen kapıda bekler, kapıyı açanlardan ısrarla izin ister içeri girebilmek için. Ben ve abim her defasında kediye izin veririz. Bazen de onu dışarı çıkmak için kapıda bekler buluruz. Açarız, çıkar. Bu kedi daima insanlara iki metreden daha fazla yaklaşmamak için büyük çaba sarf eder, kapıdan girerken ve çıkarken yanımızdan büyük bir hızla geçer.

Bodrumumuzu mobilyacı komşu depo olarak kullanır. Tertemizdir. Asla fare bulunmaz.

Çöp de asla koymayız oraya. Apartmanda kimse dairesinin kapı dışına da çöp koymaz.

Yeni gelenlere bu kural Madam Mari tarafından sıkı sıkı tembihlenir.

Geçen aylarda apartmanımıza yeni taşınan aile girişte merdivenlerin kenarına, asansör girişine yakın bir yere kedi için yemek bırakmaya başladı. Bunun üzerine apartman sakinleri kediye yemek verilmesi karşısında kıyameti kopardılar. Üst kattaki öğretmen hanıma bunu hiç yakıştıramadım. Daire 4’teki Bayan Pipirikli’den her şey beklenir zaten. Madam Mari ise titizlik, düzen ve disiplin hastasıdır. Onun mazereti var.

Günlerce kediye kim yemek veriyor diye kapı kapı dolaşıp sordular araştırdılar. Merdivenlerde sinirli sözler sarf ettiler.

Şimdi artık kediye apartmanımızda yemek veren yok.

Ama kedi yine mutad alışkanlığına devam ediyor. Seviyor bizim apartmanın bodrumunda kafa dinlemeyi. Oturur bilge kişiler gibi düşünür. Saatlerce düşünür. Yıllardır böyle.

Karnını doyuracak yerleri vardır. Bazen görürüm, çevredeki yaşlı Ermeni kadınlar bu kediye yiyecek bir şeyler verirler. Bazen de bu kediyi akşamları yol kenarlarına bırakılmış çöpleri karıştırırken bulurum. Kediciğin yaşlı Ermeni kadınlardan başka insan dostları yoktur hayatta. Merdivenleri çıkıp bizim kapıya gelse biz ona her türlü maddi manevi desteği sağlarız aslında ama bize ulaşana kadar pipirikli bakirenin ve titiz madamın kapılarının önünden geçmek zorunda.

Nedir bu erik ağaçların telaşı? Her bahar ilk onlar çiçek açar. Hatta bazen kışın ortasında çiçeklenirler. Çocukluğumdan beri Mart ayında karların altında kalıp donmuş erik çiçeklerini çok defa gözlemlemişimdir.

Bu yıl şubatta çiçeklendiler. Geçmişte ocakta da çiçeklendiklerini hatırlıyorum.

Bence bunlarda hırs var. Biz diğer ağaçlardan önce meyve yapalım diyorlar. Yıllarca uğradıkları zararlar onları akıllandırmadı.

Ne kadar erken çiçek açarsak o kadar erken meyve veririz görüşündeler. Şunu iyi bilmeliler: Acele giden ecele gider!

Erken meyve veriyorsunuz da ne oluyor? Meyveleriniz asla bir şeftalinin bir ayvanın yerini tutmuyor.

Yoksa siz güzel meyvelerin arasında pabucunuz dama atılır korkusuyla mı işi aceleye getiriyorsunuz? Rekabeti göze alamadığınız için mi donma riskinden korkmuyorsunuz? Eğer öyleyse haklısınız demek düşer bana. Bu durumda, yani meyveleriniz zaten pek bir şeye benzemediği için, bahar gelmeden çiçeklenip çiçeklerinizin donma riskine aldırmıyorsunuz. Has meyveler piyasaya çıkmadan önce meyvelerinizi sunmayı tercih ediyorsunuz. Oldu o zaman. İşinize karıştığım için özür dilerim. Eğer öyleyse tabi.

Öyle değilse, 2008 yılından itibaren erkenci davranmayıp martın sonuna kadar çiçeklenme faaliyetlerinde bulunmamanızın daha fazla ürün vermeniz açısından kaçınılmaz bir zorunluluk olduğunu bilgilerinize sunarım.

Not:

Kiremit bu yazısında, önceki yazısında da olduğu gibi hiçbir özel veya tüzel kişilere, kamu kurum ve kuruluşlarına, yasal olan veya olmayan hiçbir dernek, cemaat gibi yapılaşmalara hiçbir imada bulunmamıştır. Son günlerde insanları eleştirmenin bir yararı olmadığını düşünerek Tabiat Ana’yı eleştirmeye koyulmuştur. Nitekim dünkü yazısını yayımladığından beri mutfak tezgâhının üzerinde tek bir karıncaya rastlamamış olup sevinmiştir. Yazısı ilk defa birileri tarafından dikkate alınmıştır. Bugün de erik ağaçlarını eleştirmiş ve önümüzdeki yıl erik ağaçlarının bu yazıyı dikkate alacaklarını düşünmektedir.

İkinci not: Kiremit bu defa çatacak yer bulamayıp erik ağaçlarına sataşmış da olabilir.

Mutfağımızdaki olaylar:

Mutfağımızdaki emekçi karıncaların çektiklerini bir ben bilirim bir de Allah.

Kraliçelerinin bitmek tükenmek bilmeyen emirlerini yerine getirmek için var güçleriyle çalışır dururlar. Ölmekten çekinmezler. Zaten hayat onlar için kraliçeye itaat etmekten ibarettir. Mutfakta her yerden bir şeyler toplayıp yuvalarına taşırlar. Her gün 24 saat aralıksız çalışırlar.

Şu karınca dünyasına nasıl müdahale edebilsem de onları aydınlatabilsem diye düşünür dururum. Onlara devrimci bir zihniyet aşılamak gerekiyor. Karınca kraliçelerin saltanatları son bulsun, ezilen işçi karıncalar kendi özgürlükçü ve demokratik kolonilerini kursunlar.

Mutfağımızdaki zalim kraliçe, kolonisiyle beraber nereye gizlenmiş bir türlü bulamadım. Son günlerde seri üretimi büyütmüş, daha fazla işçi karıncalar üretmiş. Bu seferkilerin gözünü daha fazla korkutmuş. Bu seferkiler daha fazla ölesiye çalışıyorlar. Anlaşılan kraliçe yeni yumurtalar çıkarmış, onları beslemek için işçi karıncalar öyle bir hararetle çalışıyorlar ki görseniz hayret edersiniz. Ölen ölene! Mutfak tezgâhımızın üstü karınca cesetleriyle dolu. Annemle abim dikkat etmiyorlar. Onlara gücümün yettiğince anlatıyorum, karıncaları çekecek şeyler bırakmayın ortalıkta. Dikkat edin, ölmesin karıncalar. Tezgâhı silerken dikkat edin, tezgâha tencere tabak koyarken dikkat edin. Bir kulaklarından giriyor diğerinden çıkıyor.

Bir yandan zalim kraliçenin emirleri, bir yandan annemle Abimin onlara dikkat etmeyip görmeden öldürmeleri beni fena üzüyor.

Bunların uyanmaları gerekir. Kendi hayatları yok mu bunların? Yok gibi görünüyor maalesef. Varsa yoksa kraliçenin büyük koloni hırsı. Kraliçe ne üretiyor? Sadece köle karınca. Bu üretimiyle insanlara kötü örnek oluyor. Bir gün kötülükçü insanlar, karıncaların yaptığı gibi seri üretimle köle insan üretecekler. Dünya karışacak.

Karıncaların hayatı:

Bir kraliçe karınca, türüne göre yüzlerce veya binlerce yumurta yapıyor. Bunlar beyaz larvalar halinde yavaş yavaş büyürken, işçi karıncalar tarafından özenle besleniyorlar. Her bir karınca larvası kundaktaki bebeğe benziyor. Sonra bunlar yeterince büyüyünce, pupa devresine geçiyorlar. Bir müddet sessizlik. Sonra pupaların içinden yetişkin yüzlerce belki binlerce işçi karıncalar çıkıp başlıyorlar çalışmaya.

Çok az sayıda kraliçe adayı olacak karıncalar da çıkıyor.

Döllenmemiş yumurtalardan ise erkek karıncalar çıkıyor.

Sonra bu kraliçe adayları ve erkek karıncalar hepsi kanatlı olarak yuvayı terk ediyorlar. Belki de ana kraliçe tarafından kapı dışarı ediliyor olabilirler. Ayrıca sanıyorum birkaç erkek karınca içerde bırakılıyor. Çünkü eğer kraliçenin yeni yumurtaları döllenmezlerse, o yumurtalardan sadece iş yapmayan ve ömürleri çok kısa olan erkek karıncalar meydana gelir.

Yuvayı terk eden kanatlı karıncalar dışarıda çiftleşiyorlar. Sonra erkekler ölüyor. Onların ömürleri bu kadar. Dişiler ise kendi kolonilerini kurmak için, her biri tek başına, karınlarındaki döllenmiş yumurtalarla beraber uygun bir yer aramaya başlıyorlar. Kısa bir süre içinde kanatları gidiyor. Kanatsız kalıyorlar. Kraliçe karıncalar işçi karıncalara göre çok daha büyüktür.

Ve arılar:

Benzer olaylar arılarda da var. Karıncalarda ve arılarda işçi karıncalar aslında dişidirler ama yumurta üretme ve çiftleşme özellikleri yoktur.

Arılarda da karıncalardaki gibi döllenmiş yumurtalardan dişi bireyler, döllenmemişlerden erkek bireyler oluşur. Arıların yaptıkları peteklerden birkaçı özel ve biraz büyükçedir. Her dişi arı işçi arı olacaktır ama bu özel peteklere tesadüfen bırakılan yumurtalardan oluşan larvalar farklı beslenirler, daha çok beslenirler. Diğer dişiler yeterince gelişemediklerinden işçi olurlar. Özel petektekiler ise kraliçe arı olurlar. Bunlar daha sonra kendi aralarında dövüşürler. Ama sonuçta, dövüş sonunda sağ kalırlarsa, kovandan ayrılıp kendi kolonilerini kurmak zorundadırlar. Bazen bir kraliçe arı kovandan ayrılırken yeni nesil işçi arılar da onunla birlikte kovanı terk edip kendilerine yeni bir yuva oluşturmak için oradan uzaklaşırlar. Top şeklinde, birbirlerine oldukça yakın uçan binlerce arı halindedirler. Bu olaya “kovan oğul verdi” denir. Kraliçe arı bir ağacın dalına konarsa, bütün arılar üst üste onun çevresinde bir yumak oluştururlar. Böylece, bu arıları kolayca alıp boş bir kovana yerleştirebilirsiniz. Orayı terk etmezler. Tabi kraliçe arı terk etmezse!